TYT Madde ve Özellikleri Konu Anlatım Ders Notları

Madde ve özellikleri ünitesi konu anlatım pdf dosyasını indirmek için tıklayın.

Devamı...

2020 YKS Fizik Genel Tekrar Konu Anlatımı

Sınav kazanımları tek tek incelenip hazırladığımız bu video serisinde ÖSYM sınavlarında çıkmış ve Kafa Dengi yayınları soruları ile TYT Fizik konularını tekrar ediyoruz. Soruların pdf dosyasını indirmek için tıklayın. #YKS2020 #TYT #Fizik

Devamı...

Madde ve Özellikleri - Özkütle

ÖZKÜTLE

Nesnelerin birim hacimdeki miktarına özkütle (yoğunluk) denir. d ile gösterilir. Aşağıdaki tabloda bazı maddelerin özkütle değerleri verilmiştir. Görüldüğü gibi her madde için farklı değerler almıştır. Özkütle bu yüzden maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

Özkütlenin birimi SI birim sisteminde kg/m³'tür ancak g/cm³ ya da g/L olarak da karşımıza çıkabilmektedir.

Sabit sıcaklık ve basınç altında maddenin kütlesinin hacmine bağlı grafiği  aşağıdaki gibi olmaktadır. Grafiğin eğimi bize özkütleyi verir.

Grafiğin eğimi küçüldükçe özkütle de küçülür.

Örnek: 

Yukarıdaki grafikte verilen X, Y ve Z maddelerinin özkütleleri arasındaki ilişki

d_X>d_Y>d_Z şeklindedir.

Örnek: Kütlesi 32 g olan bir küpün kenarı 4 cm'dir. Buna göre küpün özkütlesi kaç g/cm³'tür?

Çözüm: Küpün hacmi V=a³ ile hesaplanır.

V=4³ ise  V=64 cm³  

d=m÷V ise d=32÷64

d=0,5 g/cm³  olarak bulunur. 

Karışımların Özkütlesi

İki ya da daha fazla maddenin kimyasal tepkimeye girmeden bir arada bulunmasına karışım denir. Karışımın özkütlesi, karışanların toplam kütlesinin toplam hacmine oranına eşittir.

Karışımın özkütlesi, karışımı oluşturan en büyük özkütleden küçük, en küçük özkütleden büyüktür.

Özel Durumlar

1. Aynı sıcaklıkta iki sıvıdan eşit hacimlerde alınarak elde edilen karışımın özkütlesi

n tane eşit hacimli sıvı karıştırılırsa karışımın özkütlesi 

2. Aynı sıcaklıkta iki sıvıdan eşit kütlelerde alınarak karıştırılırsa karışımın özkütlesi

Not: Aşağıdaki gibi birbirine karışmayan sıvılar bir kaba konulduğunda şekildeki gibi dengede kalıyorsa özkütleler arasındaki ilişki d_X>d_Y>d_Z şeklinde olur.

Devamı...

Madde ve Özellikleri - Kütle Hacim

KÜTLE

Cismi oluşturan madde miktarına kütle denir. Birimi kg'dır, m ile gösterilir.Bir maddenin kütlesi uzayın her yerinde aynıdır. Ağırlık ile karıştırılmamalıdır.

Ağırlık; madde ile yer küre arasındaki çekim kuvvetidir. Birimi Newton (N) dur, G ile gösterilir.

G=m∙g ile hesaplanır.

Dünyada ölçülen kütlesi 60 kg olan bir kişinin uzayın diğer noktalarında da kütlesi 60 kg olarak ölçülür. Fakat ağırlığı dünyada 600 N iken aydaki ağırlığı 1/6'sı kadar yani 10 N olur.

Kütlenin Ölçülmesi

Kütle eşit kollu terazi ile ölçülür. Terazinin bir kefesine standart bilinen bir kütle, diğer kefesine bilinmeyen kütle konularak terazi dengeye getirilmeye çalışılır. Kefeler dengeye geldiğinde bilinmeyen kütle bilinen kütleye eşit olmuş olur.

NOT: Duyarlılık

• Terazinin ölçebileceği en küçük kütle değeri
• Binicinin bir bölme yer değiştirmesinin karşılık geldiği kütle değeri

gibi ifadelerle de anlatılabilir.

ÖRNEK:

ÖRNEK: 

HACİM

Bir maddenin boşlukta kapladığı yere hacim denir. V ile gösterilir. Birimi m³'tür. 

Düzgün geometrik şekilli cisimlerin hacimleri matematiksel hesaplamalarla bulunabilir.  Aşağıdaki tabloda bu cisimlerin bazılarının hacim hesaplamalarına yer verilmiştir.

Örnek: Kenar uzunlukları 2 m, 40 dm, ve 400 cm olan bir dikdörtgenler prizmasının hacmi kaç m³'tür?

Çözüm: Önce tüm kenar uzunluklarını metre cinsinden yazmalıyız. Buna göre;

40 dm=4 m ve 400 cm=4 m dir

Dikdörtgenler prizmasının hacmi bütün kenarların çarpımı ile bulunur. 

V=2x4x4=32 m³'tür.

Örnek: Yüksekliği 5 cm ve yarı çapı 3 cm olan bir koninin hacmi kaç cm³'tür? (𝝅=3 alınız.)

Çözüm: Yukarıdaki tablodan koni için verilen formülü kullanırsak;

V_Koni=1/3𝝿r²h 

V_Koni=3²5

V_Koni=45 cm³ olarak bulunur.

Düzgün olmayan cisimlerin hacimleri taşırma kabı ile bulunur. Taşma seviyesine gelmiş bir kabın içine geometrik şekli düzgün olmayan bir cisim atılır. Cismin hacmi taşan sıvı kadardır.

Başka bir yöntem de dereceli kap içinde sıvının yükselme miktarına bakılır. Sıvının yükselme miktarı cismin hacmini verir.

Yukarıdaki dereceli silindirde 40 cm³ sıvı bulunmaktadır. Kabın içine cisim atıldıktan sonra sıvı seviyesi 60 cm³ olmuş. Arada 20 cm³ lük bir fark bulunmaktadır ki bu da bize cismin hacmini verir.

Devamı...

Madde ve Özellikleri - Maddenin Halleri

Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Kütlesi olan her şey taneciklerden (atom veya molekül) oluşur. 

Maddenin dış yapısıyla ilgili özelliklere fiziksel özellik, iç yapısıyla ilgili özelliklere kimyasal özellik deriz.

Bütün maddelerde bulunan özelliklere ortak özellik, maddeleri birbirinden ayırt etmek için kullanılan özelliklere ayırt edici özellik deriz. 

Maddelerin Ortak Özellikleri

• Kütle: Cismi oluşturan madde miktarıdır. Eşit kollu terazi ile ölçülür. Simgesi m olup birimi kg'dır.
• Hacim: Boşlukta kapladığı yerdir. V ile gösterilir. Birimi m³'tür.
• Eylemsizlik: Bir maddenin durumunu koruma isteğine denir.
• Tanecikli Yapı: Bütün maddeler atomlardan bir araya gelmiştir. Bu yüzden maddeler tanecikli yapıya sahiptir.

Maddenin Hâlleri

Maddeler dört temel hâlde bulunurlar. Bunlar katı, sıvı, gaz ve plâzma hâlidir.

Katı Hal Özellikleri

• Tanecikler arası mesafe küçüktür.
• Tanecikler arası çekim kuvveti büyüktür.
• Tanecikler yalnız titreşim hareketi yapar.
• Sıkıştırılamaz.
• Belli bir hacme ve şekle sahiptir.

Sıvı Hal Özellikleri

• Tanecikler arası mesafe katıya göre fazladır.
• Tanecikler arası çekim kuvveti katıya göre küçüktür.
• Tanecikler öteleme ve titreşim hareketi yapar.
• Sıkıştırılamaz.
• Belli bir hacme sahiptir fakat belli bir şekli yoktur.

Gaz Hali Özellikleri

• Tanecikler birbirinden bağımsızdır.
• Tanecikler arası çekim kuvveti çok küçüktür.
• Belli bir hacme ve şekle sahip değiller.
• Sıkıştırılabilir.
• Tanecikler öteleme, titreme ve dönme hareketi yaparlar.

Plazma Hali

Maddeye enerji verildikçe hal değişimi gözlenir. Enerji verilmeye devam edilirse gaz haldeki maddenin atomları iyonlaşmaya başlar. Yüksek miktarda enerji alarak iyon durumuna geçmesi plazma hali olarak kabul edilir. 

Plazma Hali Özellikleri

• Akışkandır.
• Tanecikleri öteleme hareketi yapabilir.
• Yüksek ve düşük sıcaklıklarda bulunabilir.
• Elektrik yükü bakımından nötr'dür.
• İçindeki serbest elektronlar sayesinde ısı ve elektriği iletir.
• Elektrik ve manyetik alandan etkilenirler

Devamı...