TYT Fizik Basınç Konu Anlatımı PDF Ders Notları

Basınç konu anlatımı pdf ders notlarını indirmek için tıklayın...

Devamı...

Pascal Prensibi

Sıvıların basıncını incelemek için tıklayın...

Kapalı kap içerisindeki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç kabın şekli nasıl olursa olsun sıvı tarafından her noktaya aynı büyüklükte iletilir. Bu ilke Pascal Prensibi olarak adlandırılır.

Hidrolik fren sistemleri, vinçler, itfaiye merdivenleri, araçların kaldırılması, emme basma tulumbaları gibi sistemler pascal prensibinin günlük hayattaki kullanım alanlarına örnektir. 

Pascal Prensibi Özellikler

2016 yılında LYS'de çıkmış bir soruyu inceleyelim;

BİLEŞİK KAPLAR

Şekilleri ve kesitleri farklı en az iki kabın birleştirilmesi ile elde edilir. Örneğin U borusu bileşik kaptır. 

Bileşik kaplarda sıvı yükseklikleri en alt noktaya göre alınır. Yukarıdaki bileşik kapta sıvı yükseklikleri eşittir. Öyleyse her noktada basınç birbirine eşittir.

Sıvı yoğunlukları farklı olan bileşik kaplarda;

 Aşağıdaki durumlarda göz önünde bulundurulmalıdır:

Aşağıdaki örneği inceleyelim;

AKIŞKANLARIN BASINCI

Hareket eden sıvı ve gazlara akışkan denir. Hareket etmelerinin sebebi basınç farkıdır. 

Aşağıdaki örneği inceleyelim;

Devamı...

Sıvıların Basıncı

Katıların basıncını okumak için tıklayın...

Sıvıların basıncı;

• Kabın şeklinden
• Sıvının miktarından

bağımsızdır. Sıvı basıncı büyüklüğü;

P=hdg

formülü ile hesaplanır. Burada h yükseklik, d sıvının özkütlesi, g yerçekimi ivmesidir.

Örnek:

Kesit alanları şekildeki gibi olan kaplardaki yükseklikleri verilen sıvıların özkütleleri eşittir. Buna göre sıvıların kap tabanındaki basınç büyüklükleri arasındaki ilişki nasıldır?

Çözüm:  Sıvı basıncının kabın şeklinden bağımsız olduğunu ifade etmiştik. Bu nedenle kap şekline hiç bakmadan doğrudan sıvıların yüksekliklerine ve özkütlelerine bakıyoruz.

• 1. kaptaki sıvı yüksekliği h ve özkütle d. Buradan P₁=hdg olarak bulunur.
• 2. kaptaki sıvı yüksekliği h ve özkütle d. Buradan P₂=hdg olarak bulunur.
• 3. kaptaki sıvı yüksekliği 2h ve özkütle d. Buradan P₃=2hdg olarak bulunur.

Öyleyse sıralama P₃>P₂=P₁ şeklinde olacaktır.

Sıvı Basıncı İle İlgili Birkaç Özellik (Büyütmek için resme tıklayın)

Örnek:

Sıvı Basınç Kuvveti

Kabın tabanına uygulanan basıncın büyüklüğünü;

olarak vermiştik. Burada P yerine hdg yazılıp basınç kuvveti F çekilirse;

F=hdgS

olarak bulunur.

Basınç Kuvveti İle İlgili Özellikler (Büyütmek için resme tıklayın)

Aşağıdaki örnekleri inceleyelim;

Örnek 1:

Örnek 2:

Pascal prensibini incelemek için tıklayın...

Devamı...

Katılarda Basınç

Basınç: Birim yüzeye dik olarak uygulanan kuvvetin büyüklüğüne denir. P ile gösterilir. Birimi Pascal'dır kısaca Pa ile gösterilir. Basıncın büyüklüğü;

Basınç Kuvveti: Bir yüzeye etki eden toplam basınca denir. Birimi Newtondur. Yukarıda verilen basınç formülünden kuvveti çekersek basınç kuvveti

F=P∙A 

olarak ifade edilir.

Not: Katı cisimlerde katının ağırlığı G basınç kuvveti F'ye eşittir. (F=G)

Not: Katılar üzerlerine uygulanan kuvveti aynı doğrultuda aynen iletirler. Basınç büyüklüğü yüzey alanı ile ters, yüzeye uygulanan kuvvet ile doğru orantılıdır.

Not: Eğer cisim üzerine dışarıdan bir kuvvet etki ediyorsa ağırlığa eklenir veya çıkarılır.

Aşağıdaki örnek soru buraya kadar anlatılanlara örnek olacaktır.

Sıvıların basıncını incelemek için tıklayın...

Devamı...